<\/p>\n
\n\tClaude’un arkas\u0131ndaki yapay zeka ve ara\u015ft\u0131rma devi Anthropic, ge\u00e7en ay biyoloji ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131n\u0131n, vir\u00fcslerin genetik kodunda, \u00f6zellikle de yeni bir enzim sisteminde al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir DNA modeli ke\u015ffetmek i\u00e7in yapay zeka ajanlar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
\n\tBu yap\u0131, canl\u0131 organizmalar\u0131n DNA’s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan CRISPR Cas-9 gibi gen d\u00fczenleme ara\u00e7lar\u0131nda yararlan\u0131lan mikrobiyal sisteme benziyor. Bu teknoloji, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki laboratuvarlarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131yor ve mucitlerine 2020 y\u0131l\u0131nda Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\n\tAnthropic \u00dcst Y\u00f6neticisi Dario Amodei, sosyal medyada yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, bulgunun b\u00fcy\u00fck bir bilimsel potansiyel sundu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\n\tAmodei, X \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda, yeni bir gen d\u00fczenleme mekanizmas\u0131n\u0131 temsil edebilece\u011finden \u015f\u00fcphelendikleri molek\u00fcler bir makinenin Claude liderli\u011findeki ke\u015ffini duyurduklar\u0131n\u0131 yazd\u0131. Anthropic, ke\u015ffin yaln\u0131zca bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6nlendirmesiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi ve duyurunun hemen ard\u0131ndan gen d\u00fczenleme teknolojisi geli\u015ftiren \u015firketlerin hisseleri d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
\n\tAncak \u00e7al\u0131\u015fmada yer almayan baz\u0131 uzmanlar, bulgunun erken ve k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlardan ibaret oldu\u011funu, ger\u00e7ek bir at\u0131l\u0131mdan uzak oldu\u011funu s\u00f6yledi. Minnesota \u00dcniversitesi Genetik, H\u00fccre Biyolojisi ve Geli\u015fim B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nden Do\u00e7ent Aaron Engelhart, bunlar\u0131n \u00e7ok ilgin\u00e7 \u00f6n sonu\u00e7lar oldu\u011funu ancak bu a\u015famada gen d\u00fczenlemesini kan\u0131tlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya tam olarak ne oldu\u011funa dair mekanik bir tablo sunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\n\tAra\u015ft\u0131rmay\u0131 detayland\u0131ran bir belgeye g\u00f6re Anthropic ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, yeni bulunan viral dizilerin ger\u00e7ekte ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla CRISPR ara\u00e7lar\u0131nda kullan\u0131lanlara benzer pratik uygulamalara sahip bir mekanizmay\u0131 temsil edip etmediklerini hen\u00fcz belirlemedi. Ara\u015ft\u0131rma ayr\u0131ca hakemli bir bilimsel dergide yay\u0131mlanmad\u0131.<\/p>\n
\n\tEngelhart da dahil olmak \u00fczere bilim insanlar\u0131, Anthropic’in bulgusunun kesinlikle daha fazla ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hak etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u015eirketin bir bas\u0131n b\u00fclteninde, orak h\u00fccre hastal\u0131\u011f\u0131 tedavisi i\u00e7in CRISPR genom d\u00fczenlemesinin \u00f6nc\u00fclerinden olan MIT ve Broad Enstit\u00fcs\u00fc Profes\u00f6r\u00fc Feng Zhang’\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekten ilgi \u00e7ekici olarak nitelendirdi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\tAncak Anthropic’in duyurusundan sadece birka\u00e7 g\u00fcn sonra, Kopenhag \u00dcniversitesinde yeni tamamlad\u0131\u011f\u0131 doktora ara\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in Claude’u kapsaml\u0131 bir \u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Mario Rodriguez Mestre, yay\u0131mlanmam\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ayn\u0131 viral yap\u0131lar\u0131 tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n
\n\tMestre, elektronik posta yoluyla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, bunun asl\u0131nda ayn\u0131 bulgu oldu\u011funu ve sadece iki grubun ilgili protein ailelerini veya benzer biyolojik sistemleri incelemesi durumu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\n\tMestre’nin iddialar\u0131, ChatGPT’yi geli\u015ftiren OpenAI’\u0131n uzun s\u00fcredir devam eden ve y\u00fcksek profilli bir matematik problemini \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyurmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan matematik\u00e7iler taraf\u0131ndan dile getirilen iddialar\u0131 yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n
\n\tBu iddialar ayn\u0131 zamanda Claude’un ke\u015ffinin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dair sorular\u0131 da g\u00fcndeme getiriyor. Anthropic laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan biyologlar, Claude’a RNA’y\u0131 DNA’ya kopyalayan ve b\u00f6ylece bir organizmada genetik bilginin yay\u0131lmas\u0131nda rol oynayan bir enzim olan ters transkriptaz\u0131n (RT) ilgin\u00e7 yeni \u00f6rnekleri i\u00e7in devasa bir DNA dizisi veritaban\u0131nda arama yapmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 verdiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u015eirket, g\u00f6revleri ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak planlay\u0131p y\u00fcr\u00fctebilen 950 yapay zeka ajan\u0131n\u0131n verileri aramak i\u00e7in 21 saat harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 3 bin 500 RT se\u00e7ti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Havuz, en dikkat \u00e7ekici 20 \u00f6rne\u011fe daralt\u0131ld\u0131. Anthropic’ten yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, deneyimli bir bilim insan\u0131 i\u00e7in bu t\u00fcr bir analiz haftalar ila aylar s\u00fcrebiliyor.<\/p>\n
\n\t\u015eirket, ajanlardan birinin tuhaf g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir RT geninin yan\u0131nda meydana gelen tekrar eden bir DNA dizisi modeli tespit etti\u011fini kaydetti. A\u00e7\u0131klamada, kapsaml\u0131 bir analizin ard\u0131ndan yeni bir biyolojik sistem buldu\u011funa ikna olan ajan\u0131n insan incelemesi i\u00e7in bir rapor sundu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n
\n\tAnthropic, biyoloji laboratuvar\u0131ndaki bilim insanlar\u0131n\u0131n daha sonra bakterilerde do\u011fal olarak bulunan CRISPR ile benzer bir yap\u0131ya sahip, daha \u00f6nce karakterize edilmemi\u015f bir bakteriyofaj biyolojik sistemi olarak tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 bulguyu analiz edip test ettiklerini bildirdi.<\/p>\n
\n\tAncak Mestre, tezinin taslaklar\u0131, analizleri ve bu sistemleri tan\u0131mlayan materyaller de dahil olmak \u00fczere yay\u0131mlanmam\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6zel Claude hesab\u0131nda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
\n\tMestre, Anthropic’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kasten ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmedi\u011fini ve bunu kan\u0131tlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili bilgilerin bir \u015fekilde modele ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve modelin bunun \u00fczerinde e\u011fitilmi\u015f olabilece\u011fini belirten Mestre, \u015fu anda daha makul buldu\u011fu ikinci ihtimalin ise araman\u0131n arkas\u0131nda otonom ke\u015fif ifadesinin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha fazla \u00f6n bilimsel bilgi ve insan y\u00f6nlendirmesi bulunmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi. Anthropic ise yorum taleplerine yan\u0131t vermedi.<\/p>\n
\n\tTeksas \u00dcniversitesi Austin Molek\u00fcler Biyobilimler Profes\u00f6r\u00fc Ilya Finkelstein, bilimsel s\u00fcre\u00e7te farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131n\u0131n ayn\u0131 sonuca varmas\u0131n\u0131n al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak Mestre’nin iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011funu ve bir\u00e7ok bilim insan\u0131n\u0131n gelecekte yay\u0131mlanmam\u0131\u015f sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bu ara\u00e7lara girme konusunda iki kez d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tYine de King’s College London’da Genomik N\u00f6rog\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ve Yapay Zeka Profes\u00f6r\u00fc Gustavo Sudre, Anthropic’in duyurusunun yapay zekan\u0131n bilimde daha fazla otonomiyle \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\n\tSudre, yapay zekan\u0131n geni\u015f bir y\u00f6nlendirme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan verilerde neyin ilgin\u00e7 oldu\u011fu konusunda kendi yarg\u0131s\u0131n\u0131 kullanmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bunun her zamanki veri seti analizi talebinden ger\u00e7ek bir sapma oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\n\tFinkelstein ise yapay zekan\u0131n yarat\u0131c\u0131 bir at\u0131l\u0131mdan ziyade samanl\u0131kta i\u011fne arama konusunda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ekledi. Yapay zeka ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011frencilerin daha fazla ara\u015ft\u0131rmaya de\u011fer ilgin\u00e7 bir model bulmaktan \u00e7ok yorulacaklar\u0131 veya s\u0131k\u0131lacaklar\u0131 alanlar\u0131 ke\u015ffetmeye yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Finkelstein, verimsiz yollar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc h\u0131zla takip edebildiklerini ve alan\u0131ndaki uzmanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netildiklerinde a\u011f\u0131r i\u015flerde ger\u00e7ekten iyi olduklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tFinkelstein ayr\u0131ca, Anthropic makalesinin ba\u015f yazar\u0131n\u0131n, CRISPR Cas-9’un mimarlar\u0131ndan biri olan ve 2020 Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc Emmanuelle Charpentier ile payla\u015fan Jennifer Doudna’n\u0131n laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan Dr. Peter Yoon oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Bu nedenle Anthropic’in yapay zeka ajanlar\u0131n\u0131n kendi alanlar\u0131n\u0131n en \u00fcst\u00fcndeki ki\u015filer taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\tFinkelstein, alt\u0131 yazardan d\u00f6rd\u00fcn\u00fcn k\u0131demli molek\u00fcler biyologlar ve alan uzmanlar\u0131 oldu\u011funu vurgulayarak, bu gruba bir y\u0131\u011f\u0131n bilgi i\u015flem ve \u00f6nc\u00fc model verildi\u011finde daha ilgin\u00e7 biyoinformatik ke\u015fifler g\u00f6r\u00fclece\u011finden emin oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
\n\tAncak di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, otonom yapay zeka destekli ke\u015fif s\u00f6ylemlerinin ger\u00e7ek bilimin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en bir abart\u0131 oldu\u011funu ve modellerin aksini iddia etmesine ra\u011fmen hen\u00fcz kendi ba\u015flar\u0131na anlaml\u0131 sonu\u00e7lar \u00fcretemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
\n\tSudre, bir modelin hi\u00e7bir insan\u0131n boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015femeyece\u011fi bir \u00f6l\u00e7ekte verileri taramas\u0131na izin vermenin bir alan\u0131 ileriye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bunun mutlaka b\u00fcy\u00fck bir ilerlemenin habercisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. \u0130lgin\u00e7 model ile faydal\u0131 bilgi aras\u0131ndaki bo\u015flu\u011fun, i\u015fin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 yer oldu\u011funu tecr\u00fcbelerine dayanarak s\u00f6yleyebilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\n\tAnthropic, ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in tasarlanan arac\u0131 Claude Science’\u0131 bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Rakipleri de yak\u0131n zamanda benzer ara\u00e7lar\u0131 tan\u0131tt\u0131. OpenAI’\u0131n GPT-Rosalind’i, Microsoft’un Quine’\u0131 ve Google DeepMind’\u0131n Co-Scientist’i bulunuyor.<\/p>\n
\n\tBu sistemler b\u00fcy\u00fck dil modelleri gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ancak ayn\u0131 zamanda DNA dizileri gibi belirli bilimsel veri setlerini de kullan\u0131yor. Ancak modeller sadece \u00fczerinde e\u011fitildikleri veriler kadar g\u00fcvenilir oluyor. \u00d6rne\u011fin, protein yap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in 2024 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc kazanan Google DeepMind’\u0131n AlphaFold’unun g\u00fcc\u00fc, yapay zeka sisteminin onlarca y\u0131l boyunca toplanan dar ve uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir veri kayna\u011f\u0131 \u00fczerinde e\u011fitilmesinden geliyor.<\/p>\n
\n\tYapay zeka geli\u015ftiricileri, kontrolden \u00e7\u0131kan yapay zeka ajanlar\u0131 ve yapay zeka \u015firketlerinin bunlar\u0131 yeterince denetleyip denetleyemeyece\u011fi konusunda artan endi\u015feler nedeniyle yo\u011fun bir kamu denetimi alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
\n\tBiyolojik ke\u015fifler, \u015firket y\u00f6neticilerine \u00fcr\u00fcnlerini \u00e7evreleyen k\u0131yamet senaryolar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 dengeleyen daha olumlu bir anlat\u0131 olu\u015fturma f\u0131rsat\u0131 sunabiliyor. Ancak alanda \u00f6nemli ve somut bulgulara do\u011fru ilerlemek, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla yapay zeka modellerinin robotik arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uygulamal\u0131 laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na entegre edilmesini gerektiriyor.<\/p>\n
\n\tImperial College London’da Biyokimyasal Teknolojiler Do\u00e7enti olan Yuval Elani, biyolojinin matematik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir noktada zekan\u0131n, iyi bir \u00f6\u011frencinin normalde neredeyse i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak yapaca\u011f\u0131 ince, tek seferlik deneysel g\u00f6revleri yapabilen bir robot arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla fiziksel d\u00fcnyada ifade edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tRobotik ve otomasyonda g\u00f6rd\u00fcklerinden yola \u00e7\u0131karak buna pek yak\u0131n olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Elani, bu nedenle biyolojide yapay zeka etraf\u0131ndaki abart\u0131y\u0131 ger\u00e7ekten hakl\u0131 \u00e7\u0131karana kadar biraz zaman ge\u00e7ece\u011fini ifade etti. Anthropic, yapay zekan\u0131n tek ba\u015f\u0131na yapabileceklerinin bir s\u0131n\u0131r\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yapay zeka ajanlar\u0131n\u0131n fiziksel cihazlar\u0131 g\u00fcvenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131yan model donan\u0131m\u0131na yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
\n\tZihinsel sa\u011fl\u0131k semptomlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklarda nas\u0131l geli\u015fece\u011fini tahmin etmek i\u00e7in genomik, klinik, n\u00f6ral ve bili\u015fsel verileri entegre eden \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten King’s College’dan Sudre, insanlar\u0131n bilimdeki rol\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fclmedi\u011fini vurguluyor. Sudre, as\u0131l riskin bilim insanlar\u0131n\u0131n ke\u015fiften d\u0131\u015flanmas\u0131 de\u011fil, tembelle\u015fmeleri ve bir sonucun anlaml\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in yarg\u0131lar\u0131n\u0131 kullanmamalar\u0131 oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\n\tAnthropic’in bilim insanlar\u0131 i\u00e7in bir sonraki ad\u0131m\u0131n, tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 modeli ve yap\u0131n\u0131n biyoteknolojide pratik bir kullan\u0131m\u0131 olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in fiziksel laboratuvar deneylerinin yava\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak oldu\u011fu belirtiliyor. Gelecekte bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n robotlara da ge\u00e7ebilece\u011fini s\u00f6yleyen Sudre, bilimde sorulmaya de\u011fer sorular\u0131n bulunmay\u0131 bekleyen veri tabanlar\u0131nda gizli kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n insanlar\u0131n \u00f6nem verdi\u011fi ve endi\u015fe duydu\u011fu \u015feylerden geldi\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Claude’un arkas\u0131ndaki yapay zeka ve ara\u015ft\u0131rma devi Anthropic, ge\u00e7en ay biyoloji ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131n\u0131n, vir\u00fcslerin genetik kodunda, \u00f6zellikle de yeni bir enzim sisteminde al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir DNA modeli ke\u015ffetmek i\u00e7in yapay zeka ajanlar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu yap\u0131, canl\u0131 organizmalar\u0131n DNA’s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan CRISPR Cas-9 gibi gen d\u00fczenleme ara\u00e7lar\u0131nda yararlan\u0131lan mikrobiyal sisteme benziyor. Bu teknoloji, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":46739,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-47569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"yoast_head":"\n