BM Orta Doğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed Khaled Khiari, Bahreyn’in talebi üzerine BM Güvenlik Konseyinde (BMGK) Orta Doğu’daki gelişmeler ve deniz güvenliğine yönelik tehditler hakkında düzenlenen oturumda konuştu.
Khiari, ticari gemilere yönelik saldırıların sürdüğünü, çok sayıda gemi ve mürettebatın aylardır Basra Körfezi’nde mahsur kaldığını belirterek tarafların deniz ulaşımına getirdiği kısıtlamaların belirsizliği artırdığını söyledi.
Bölgeden enerji ihracatının alternatif güzergahlar sayesinde büyük ölçüde yeniden sağlandığına ilişkin haberleri takip ettiklerini aktaran Khiari, buna rağmen deniz yoluyla yapılan sevkiyatların çatışma öncesi seviyelerin altında kaldığını vurguladı.
Khiari, “Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), 11 Kasım itibarıyla Hürmüz Boğazı ve daha geniş Orta Doğu denizcilik bölgesinde 134 doğrulanmış olay kaydetti. IMO’ya göre 25 denizci hayatını kaybetti. Birçok kişi de yaralandı veya kayıp durumda. Bu olaylar kabul edilemez. Sivil gemiler ve ticari gemiler hedef haline gelmemelidir.” dedi.
Kızıldeniz’de son dönemde ticari gemilere yönelik saldırı bildirilmediğini ancak Babulmendeb Boğazı çevresindeki çatışmaların ve seyrüsefer özgürlüğüne yönelik tehditlerin endişe kaynağı olmaya devam ettiğini belirten Khiari, Husilerin Suudi Arabistan’daki sivil ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını da kınadı.
İran ve ABD’ye müzakere çağrısı
Khiari, bölgedeki deniz ulaşımında yaşanan aksaklıkların enerji, taşımacılık ve sigorta maliyetlerini artırdığını, enflasyonu körüklediğini, gübre sevkiyatlarını kısıtlayarak gıda güvenliğini tehdit ettiğini ve bu nedenle deniz yollarının baskı aracı olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Tüm taraflara uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uyma ve seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin yeniden tesis edilmesi çağrısı yapan Khiari, ticari gemilere yönelik saldırıların derhal durdurulmasını istedi.
Khiari, bölgede eylül başından bu yana büyük çaplı askeri çatışma yaşanmamasını olumlu karşıladıklarını ancak yeni bir askeri karşılaşma ihtimaline ilişkin söylemlerden endişe duyduklarını belirterek İran ile ABD arasındaki müzakerelerin iyi niyetle sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Yeniden başlayacak çatışmaların İran, bölge ve ötesinde yıkıcı sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunan Khiari, kalıcı barışın yolunun diplomasi, uzlaşma ve siyasi cesaretten geçtiğini vurguladı.
