Yargıç Bryan Biedscheid, sosyal medya devini hava kirliliğine benzeterek “kamusal rahatsızlık” olarak nitelendirdi ve bu paranın gelecekteki zararları azaltmayı amaçlayan bir fona aktarılmasına karar verdi.
Bu karar, Meta’nın aynı davada daha önce ödemesine karar verilen 375 milyon dolarlık cezaya ek olarak verildi ve toplam tutar 942 milyon dolara ulaştı.
Yargıç Biedscheid, Meta’yı bir fabrikaya benzeterek, reklam ve içerikleri ürün, “çocukların psikolojik zararlarını ve cinsel istismarını ise azaltılması gereken bir kirlilik” olarak tanımladı.
Instagram, Facebook, WhatsApp ve Threads’in sahibi Meta’nın bir sözcüsü, kararla ilgili olarak “Karara katılmıyoruz ve temyize gideceğiz” dedi.
Sözcü, “İnsanları platformlarımızda güvende tutmak için çok çalışacak, kötü niyetli kişileri ve zararlı içerikleri tespit edip kaldırma konusundaki zorluklar hususunda şeffaf davranacağız. Gençleri çevrim içi ortamda koruma konusundaki sicilimize güvenmeye devam edecek ve gerçekleri yanlış yansıtan iddialara karşı kendimizi savunmayı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
Meta binlerce davayla karşı karşıya
Meta, davadaki 375 milyon dolarlık ilk karara ilişkin de temyize gitmeyi planladığını açıklamış ve benzer bir değerlendirmede bulunmuştu. Bu karar, bir eyaletin Meta’ya çocuk güvenliği sorunları nedeniyle başarıyla dava açtığı ilk örnek oldu.
Meta şu anda ABD genelinde benzer konularda binlerce davayla karşı karşıya bulunuyor. New Mexico’daki kararların yanı sıra Meta, yılın başlarında Los Angeles’ta benzer iddiaların yer aldığı bir davayı da kaybetti.
New Mexico davası, New Mexico Eyalet Savcılarının 2023 yılında açtığı ve Meta’nın platformlarının çocukları tehlikeye atacak, cinsel içerikli materyallere ve cinsel yırtıcılarla temasa maruz bırakacak şekilde tasarlanmasından sorumlu tutulması gerektiğini savunan davadan kaynaklanıyor.
Davanın ilk aşamasında Meta’nın tavsiye algoritmalarının genç kullanıcıları zararlı içeriklere ve kişilere yönlendirmesi nedeniyle New Mexico’nun Haksız Ticari Uygulamalar Yasasını defalarca ihlal ettiği tespit edilmişti.
Tavsiye algoritmaları, Meta’nın bir kullanıcının platformlarında göreceği içeriği otomatik olarak düzenlemek için kullandığı araçlar olarak öne çıkıyor.
Davanın ikinci aşamasına ilişkin kararda Yargıç Biedscheid, Meta’nın neden olduğu zararların “kamusal rahatsızlık” seviyesine, yani genel halkı olumsuz etkileyecek kadar yaygınlaşan bir sağlık ve güvenlik sorununa ulaştığına hükmetti.
Söz konusu karar, Meta’nın çocuk güvenliği konularında aldığı en büyük ceza olmasının yanı sıra bir sosyal medya şirketinin ilk kez “kamusal rahatsızlık” olarak değerlendirildiği karar oldu.
Yargıç, “Fabrikanın ürettiği zararlı kirlilik, halkın temiz hava hakkına nasıl zarar verecekse, Meta platformlarının çocuklar üzerindeki zararlı etkileri de platformlarıyla sınırlı kalmayıp internetin tamamına ve gerçek dünyaya yayılacaktır. Bu durum, etkilenen çocuklar, aileleri, okulları, hastaneleri ve kolluk kuvvetleri üzerinde toplumsal bir yük ve zarar oluşturacaktır” şeklinde yazdı.
Yargıç Biedscheid, Meta’nın kurmasına karar verilen fonun “zararın geniş kapsamlı etkilerini” hafifletmeye yönelik çalışmalar için kullanılacağını belirtti.
Karara göre, 420 milyon dolar tutarındaki büyük kısım, “uygun klinik veya diğer davranışsal sağlık programları ve uzmanlarının” finanse edilmesi yoluyla Meta platformlarının hali hazırda yol açtığı zararların tedavisine ayrılacak.
Paranın bir diğer kısmı, öğretmenler ve sağlık çalışanları da dahil olmak üzere çocuklara yönelik sosyal medya zararlarıyla nasıl mücadele edileceği konusunda farkındalık ve önleme eğitimlerine aktarılacak.
Yargıç ayrıca Meta’nın 18 yaş altındaki kullanıcı hesaplarının hiçbir yetişkine önerilmemesi, hiçbir yetişkinin reşit olmayan bir kullanıcıya mesaj gönderememesi, reşit olmayan kullanıcıların çıplaklık içeren içerik göndermesini veya almasını yasaklaması ve çocukların cinsel istismarına karışan yetişkin kullanıcılar için “tek ihlalde hesap kapatma politikası” uygulaması gibi ek tedbirleri hayata geçirmesine karar verdi.
Buna ek olarak Meta’nın aşağıdaki adımları atması istendi:
18 yaş altı kullanıcılar için “beğeni” sayılarının kaldırılması
Hafta sonları hariç olmak üzere, bu kullanıcılar için her gün 22.00 – 07.00 saatleri arasında ve okul dönemi boyunca 08.00 – 15.00 saatleri arasında anlık bildirimlerin yasaklanması
Instagram ve Facebook genelinde bu tür kullanıcılar için ayda toplam 90 saat veya günde yaklaşık üç saatlik zorunlu kullanım sınırının uygulanması
Gelecek hafta California’da Meta’ya karşı bir başka büyük dava başlayacak. Yaklaşık üç düzine ABD eyaletinin başsavcısı, çocukların gizlilik yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle şirkete dava açacak.
