Birleşmiş Milletler (BM) kararıyla “Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü” olarak belirlenen 15 Haziran’da, her yıl yaşlıların maruz kaldığı istismar, kötü muamele ve ihmali önlemek amacıyla farkındalık oluşturulması hedefleniyor.
2030 yılına kadar 60 yaş ve üzeri nüfus, genç nüfusu geride bırakacak
BM’den yapılan açıklamaya göre, Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü’nün 2026 teması “Farkındalığın ötesinde: Yaşlı istismarının önlenmesini işler hale getirmek” olarak belirlendi.
2019-2030 döneminde dünya genelinde 60 yaş ve üzerindeki nüfusun 1 milyardan 1,4 milyara çıkması ve genç nüfusu geride bırakması bekleniyor.
Yaşlı nüfusun en fazla ve en hızlı şekilde gelişmekte olan ülkelerde artacağı öngörülüyor.
2050 yılına kadar mağdur sayısı 320 milyona yükselebilir
Yaşlı istismarı fiziksel, psikolojik ve mali istismarın yanı sıra ihmal de dahil olmak üzere birçok biçimde ortaya çıkarken, yaygın olarak yeterince tanınmayan ve bildirilmeyen sorun olmaya devam ediyor.
DSÖ’nün 28 ülkeden 52 çalışmaya dayanan açıklamasına göre, 60 yaş ve üzerindeki her 6 kişiden birinin istismara maruz kaldığı tahmin ediliyor.
Yaşlı istismarı mağdurlarının oranı sabit kalsa bile, nüfusun yaşlanması nedeniyle küresel olarak mağdur sayısının hızla artacağı öngörülüyor.
60 yaş ve üzeri küresel nüfusun 2050 yılına kadar 2 milyara ulaşmasıyla, mağdur sayısının da yaklaşık 320 milyona yükselebileceğine işaret ediliyor.
Yaşlı istismarı nelere yol açıyor?
Yaşlılara yönelik istismar fiziksel, ruhsal, ekonomik ve sosyal açıdan birçok ciddi olumsuz duruma neden olabilir.
Bunlar arasında fiziksel yaralanmalar, erken ölüm, depresyon, bilişsel işlevlerde gerileme, mali yıkım ve bakım kuruluşlarına yerleştirilme yer alıyor.
Mağdurların maruz kaldığı istismarın ağır etkileri nedeniyle iyileşme süreçleri de uzun zaman alabilir.
Yaşlı istismarını önleme çabaları neler?
Yaşlı istismarını önlemek ve buna müdahale etmek için birçok strateji denenirken, bu yöntemlerin çoğunun etkinliğine ilişkin kanıtların ise sınırlı olduğu belirtiliyor.
Küresel ölçekte özellikle gelişmekte olan ülkelerde, yaşlı istismarı ve bunun nasıl önleneceği hakkında çok az şey bilinirken, bazı ülkelerde sağlık sektörü ya da sosyal hizmetler sektörü farkındalığı artırmaya çalışıyor.
Yaşlı istismarını önlemede en iyi yöntemler arasında, bu kişilerin bakım yükünü hafifletmeye yönelik hizmet veren görevlilerin müdahaleleri, mali istismara karşı savunmasız yaşlılar için para yönetimi programları, yardım hatları ve acil barınaklar yer alıyor.
Yaşlanma ve engellilik alanlarında yürütülen çabaların yakın koordinasyonu gerekli
BM’ye göre, dünya genelinde nüfusun yaşlanmasıyla, daha fazla engelli birey ileri yaşlara ulaşırken, birçok kişi de yaşlandıkça engellilikle karşı karşıya kalıyor.
Bu durum, yaşlanma ve engellilik alanlarında yürütülen çabaların, özellikle koruma, bakım ve toplum temelli destek hizmetleri konusunda daha yakın şekilde koordine edilmesini gerekli kılıyor.
Söz konusu alanların tümü, yaşlı istismarının önlenmesi bakımından kritik önemde bulunuyor.