Orta Doğu’da gerilim, ABD ve İran’ın doğrudan birbirlerinin askeri unsurlarını hedef almasıyla yeni bir boyuta taşındı.
ABD ordusunun İran’ın güneyindeki Bender Abbas çevresine düzenlediği saldırılara Tahran, bölgedeki bir Amerikan hava üssünü hedef alarak misilleme yaptı.
Sahadaki askeri hareketlilik sürerken, her iki başkentten gelen “ateşkes taslağı” iddiaları dikkatleri diplomasi trafiğine çevirdi.
60 günlük “Ateşkes Taslağı” masada
Uluslararası haber ajansları ve ABD merkezli medya kuruluşları (Axios, Reuters, Fox News), Washington ve Tahran arasında 60 günlük bir ateşkesi öngören bir taslak metnin hazırlandığını ileri sürdü.
Taslağa göre taraflar arasında, 60 günlük süreçte Hürmüz Boğazı’ndaki krizin çözülmesi, İran’ın boğazdan geçiş ücreti almaması, mayınların temizlenmesi ve boğazın eski statüsüne (uluslararası ulaşıma tam açık hale) dönmesi öngörülüyor. Ateşkes süresince nükleer program ve yaptırımlar konusunun yeniden masaya yatırılması hedefleniyor.
Ayrıca, İranlı yetkililerin açıklamalarına dayandırılan iddiaya göre; mutabakatın ilk aşamasında İran’a 12 milyar dolar, 60 günlük sürenin sonunda ise 12 milyar dolar daha olmak üzere toplam 24 milyar dolarlık bir kaynak aktarımı planlanıyor.
Trump’ın karar süreci bekleniyor
Washington kulislerinden yansıyan bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın söz konusu taslak metni değerlendirmek için birkaç gün süre istediği ifade ediliyor. Analistler, tarafların resmi olarak taslağın varlığını reddetmesine rağmen, sahadaki askeri operasyonların “masada el yükseltme ve daha güçlü bir pozisyon elde etme” stratejisinin bir parçası olduğunu değerlendiriyor.
Sahada askeri hareketlilik sürüyor
Müzakere iddiaları konuşulurken sahada sıcak temas da devam ediyor. İran kaynakları, Buşehr eyaletine bağlı Cem ilçesi yakınlarında “düşmana ait” bir hava aracının düşürüldüğünü duyurdu.
ABD’nin Bender Abbas yakınlarındaki stratejik noktaları hedef almasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun misilleme saldırıları, bölgedeki kontrollü gerginliğin bir savaşa dönüşme riskini de beraberinde getiriyor.
Diplomasi mi, çatışma mı?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın Doha temasları sonrası yaptıkları açıklamalar, Tahran’ın dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması karşılığında bir yumuşama sinyali verebileceğine işaret ediyor. Ancak ABD tarafı, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün hiçbir ülkeye bırakılmaması konusundaki kararlılığını koruyor.
Önümüzdeki günlerde Trump’ın vereceği kararın, bölgedeki askeri hareketliliğin bir ateşkese mi yoksa daha geniş çaplı bir çatışmaya mı evrileceğini belirlemesi bekleniyor.