Bambunun gıda olarak tüketimine ilişkin bugüne kadarki tüm bilimsel çalışmaların incelendiği ilk akademik derleme yayımlandı.
İngiltere’deki Anglia Ruskin University (ARU) araştırmacıları tarafından hazırlanan çalışmada, bambu filizlerinin metabolik sağlık, sindirim sistemi ve kalp-damar hastalıkları üzerinde olumlu etkileri olabileceğine dair bulgular tespit edildi.
Dünyanın en hızlı büyüyen bitkisi olarak bilinen bambu, bazı türlerinde günde 90 santimetreye kadar uzayabiliyor. Çin ve Hindistan en büyük bambu üreticileri arasında yer alırken, bambu filizleri Asya mutfağında uzun süredir yaygın olarak tüketiliyor. Araştırmacılara göre elde edilen sonuçlar, bambunun küresel ölçekte daha yaygın bir besin haline gelebileceğine işaret ediyor.
Bambu filizlerinin besin değeri
Çalışmaya göre bambu filizleri yüksek protein içeriğine sahip, lif oranı orta düzeyde ve doğal olarak düşük yağ içeriyor. Bambu; selenyum ve potasyum gibi minerallerin yanı sıra temel amino asitler içeriyor. Ayrıca tiamin, niasin, A vitamini, B6 vitamini ve E vitamini açısından da zengin bir besin olarak öne çıkıyor.
Metabolik ve kalp sağlığına katkı
Derlemede yer alan insan üzerinde yapılan sınırlı sayıdaki çalışmada, bambu tüketiminin kan şekeri kontrolünü iyileştirdiği ve glisemik dengeyi desteklediği gözlemlendi. Bu bulgunun, özellikle diyabet yönetimi açısından önemli olabileceği vurgulandı. Ayrıca lipid profillerinde iyileşme tespit edildiği, bunun da kalp-damar hastalıkları riskinin azalmasıyla ilişkili olduğu belirtildi.
Bağırsak sağlığına etkili
Bambu; selüloz, hemiselüloz ve lignin gibi farklı lif türleri içeriyor. İnsanlar üzerinde yapılan çalışmalarda bu liflerin bağırsak fonksiyonlarını iyileştirdiği görüldü. Araştırmalar ayrıca bambu tüketimi sonrasında antioksidan ve anti-inflamatuar etkinin arttığını, hücre toksisitesinin azaldığını ve hücre canlılığının yükseldiğini ortaya koydu.
Laboratuvar ortamında yapılan hücre çalışmalarında ise bambunun probiyotik etki gösterebileceği, faydalı bağırsak bakterilerinin gelişimini desteklediği tespit edildi. Bunun yanı sıra bambuda bulunan bazı bileşiklerin, kızartma ve kavurma sırasında oluşabilen furan ve akrilamid gibi toksik maddelerin oluşumunu engelleyebileceği belirlendi.
Araştırmacılar, bambunun faydalarına rağmen yanlış tüketimin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti. Bazı bambu türlerinde bulunan siyanogenik glikozitlerin, çiğ ya da yeterince pişirilmeden tüketildiğinde siyanür açığa çıkarabildiği belirtildi. Ayrıca bir çalışmada bambu filizlerinin tiroit hormonlarının üretimini baskılayabilecek bileşikler içerebileceği, bunun da guatr riskini artırabileceği ifade edildi. Bu risklerin, bambu filizlerinin tüketilmeden önce mutlaka ön haşlama yapılmasıyla önlenebileceği vurgulandı.
Potansiyel bir süper gıda
Çalışmanın kıdemli yazarı, ARU Halk Sağlığı Profesörü Lee Smith, bambunun doğru hazırlandığında sağlıklı ve sürdürülebilir bir besin olma potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Smith, bambunun diyabet ve kalp hastalıkları gibi modern sağlık sorunlarıyla mücadelede rol oynayabileceğini ifade etti.
Ancak Smith, insan üzerinde yapılan çalışma sayısının sınırlı olduğuna dikkat çekerek, “Yalnızca kriterlerimizi karşılayan dört insan çalışması bulabildik. Bu nedenle kesin önerilerde bulunabilmek için daha fazla ve yüksek kaliteli klinik çalışmaya ihtiyaç var” değerlendirmesinde bulundu.